Ergens in de verte kabbelt het muziekje uit mijn wekkerradio. Deze staat de laatste tijd afgestemd op Radio4. Klassieke muziek helpt me over het algemeen beter wakker worden dan de loeiharde zoemer van mijn wekker of de wekgeluiden die mijn telefoon te bieden heeft.
Op Radio4 hebben ze behalve klassieke muziek elke ochtend een kort overzicht van wat er zoal in de kranten staat. Woensdag 12 maart trok een specifiek berichtje uit dit krantenoverzicht mijn aandacht. Het ging over moe wakker worden. In het artikel met de kop ‘Slaapprobleem nekt acht op tien mensen op school of werk’, baseert Metro zich op een enquête van Fonds Psychische Gezondheid, die onlangs gehouden is in het kader van de Internationale Dag van de Slaap (14 maart 2014).
Uit de enquête blijkt dat 62% van de respondenten zich ’s morgens vaak niet uitgerust voelt. Dit zou leiden tot irritaties, boosheid of depressiviteit. In het artikel van Metro en het persbericht op de site van het fonds geeft psycholoog Baer Jonkers enkele tips om slaapproblemen tegen te gaan. Hij noemt als goede slaapgewoontes onder meer: Twee tot drie uur voor het slapen niet meer computeren, tv kijken of sporten; niet teveel in het licht vertoeven voor het slapen gaan; alcohol en cafeïne mijden en een regelmatig slaapschema hanteren.
Slapen en waken
De tips van Jonkers doen me denken aan de paragraaf ‘Slapen en ontwaken’, uit het boek Het Tau in het dagelijks leven van Chinese geneeskundige Hua-Ching Ni. Hij stelt dat gaan slapen, wakker worden en opstaan een bijzondere kunst is. Als je goed wilt slapen, moet je jezelf volgens hem laat in de middag en ’s avonds al tot rust brengen. Ching Ni benadrukt dat hij praat over wat van nature voor mensen normaal is. Niet over de ‘normaliteit’ die beïnvloed is door de latere culturen van de maatschappij. Hij beschouwt de dag als een tijd om zich bezig te houden met een grote hoeveelheid zaken. De nacht is een tijd voor rust en herstel. Samen vormen ze een cyclisch patroon van regeneratie. Zonder goede nachtrust heb je jezelf de volgende ochtend dus niet in balans gebracht. Dit klinkt logisch, maar blijkbaar is het niet vanzelfsprekend voor veel mensen.

Fotocredit: Isobrown (Flickr Creative Commons)
Voor het slapen niet teveel denken
Ching Ni pleit ervoor om lichaam en geest selectief te voeden. ’s Avonds dien je niet overactief te zijn en de geest niet op te winden. Als je geest tijdig tot rust komt, krijgen je fysieke kracht en zenuwstelsel volgens hem de noodzakelijke rustpauze. ’s Avonds urenlang naar ‘slechte’ tv en films kijken zorgen er volgens Ching Ni voor dat er ongezonde rommel je mentale systeem binnenkomt en in je zenuwstelsel wordt opgenomen. Ook ‘goede’ tv, films of boeken die het denken teveel stimuleren kun je beter vermijden. Denken verzamelt bloed in het brein en dit maakt dat je moeilijker tot rust komt. Onrustige indrukken die je tijdens je avondbesteding opdoet, hebben invloed op je dromen en dus op je nachtrust. Verder zal het eten van verkeerd voedsel je de hele nacht beïnvloeden, omdat je dan ontspannen en ontvankelijker bent.
Rust nemen
Ching Ni adviseert in de avonden rustige muziek, een wandeling in een veilige omgeving of een goed gesprek met prettig gezelschap. Als je het gezelschap niet aangenaam vindt, kun je je volgens hem beter terugtrekken, omdat je alle negatieve energie anders opslaat en meeneemt naar de nacht. Ook te zware onderwerpen die je bespreekt met goed gezelschap kun je beter even laten rusten voor je daadwerkelijk gaat slapen. Als je het nodig vindt seks te hebben dan is dit volgens Ching Ni het beste in de vroege avond. Zo heeft het niet teveel invloed op je slaap.
Een bad nemen of douchen kun je beter niet in de late middag of avond doen. Ook ’s avonds voor het slapen gaan je gezicht wassen raadt hij af, omdat je hoofd zich door het wassen met energie vult en een diepe slaap bemoeilijkt. Je voeten wassen voor je naar bed gaat werkt wel bevorderlijk voor de slaap. Ching Ni stelt dat je het gevoel van slaperigheid moet voeden en koesteren voor je gaat slapen. Hij noemt dit het cultiveren van de slaap. Hij adviseert ook dat je je aanwent om voordat je naar bed gaat nog naar het toilet te gaan, zodat je rustiger kan slapen zonder onderbreking.
Opstaan
De ochtend is volgens Ching Ni een belangrijk deel van de dag. Pas als je geest wakker is kan je lichaam ook wakker worden. Als je op moet staan, maar hier eigenlijk niet aan toe bent, geeft hij als tip om met je hand langs de achterkant van je hoofd te krabben en daar niet mee te stoppen voordat de energie volop door je hoofd stroomt. Als dit gebeurt, wordt je hele lichaam makkelijker wakker.
Meer tips:
https://www.moevanvermoeidheid.nl/slapen-2/vermoeid-wakker-worden/
https://www.psychologiemagazine.nl/web/Artikelpagina/Ik-word-s-ochtends-moe-wakker.htm
